ISTIṢḤĀB SEBAGAI SOLUSI PEMECAHAN MASALAH KEKINIAN

Authors

  • Maskur Rosyid

DOI:

https://doi.org/10.18592/sy.v18i1.2125

Abstract

Dinamisasi hukum Islam bisa dicapai dengan menekankan sisi kemaslahatan sebagai pertimbangan utama penetapan hukum. Salah satu upaya yang dapat dilakukan adalah dengan meninjau ulang istiṣḥÄb sebagai dalil hukum, yaitu menetapkan sesuatu berdasarkan status asal. Adakalanya asal segala sesuatu adalah mubah, bebas dari tuntutan, hukum asal masih relevan, dan adakalanya sifat asal adalah tetap. IstiṣḥÄb dapat diterapkan pada banyak kasus, baik bidang hukum keluarga, hukum pidana, hukum perdata, maupun hukum ekonomi. Lebih dari itu, kesesuaian prinsip istiṣḥÄb dengan asas hukum di Indonesia (asas praduga tak bersalah), asas legalitas, dan prinsip nullum delictum nulapoena sine praevia leg poenali menjadikannya penting untuk diketahui lebih lanjut.

References

Daftar Bacaan

Al-Qur’an

‘Awdah, ‘Abd al-QÄdir. al-Tashrī’ al-JinÄ’ī fÄ« al-IslÄm MuqÄranan bi al-QÄnÅ«nÄ« al-Waá¸â€™Ä«. Beirut: DÄr al-Kutub al-‘Ilmiyyah, t.th.

Abdullah, Abdul Ghani. “Eksistensi Hukum Pidana Islam dalam Reformasi Hukum Nasional†dalam M. Amin Suma, Pidana Islam di Indonesia, Peluang, Prospek, dan Tantangan. Jakarta: Pustaka Firdaus, 2001

al-Jawziyyah, Ibn Qayyim. I’lÄm al-Muwaqqi’īn ‘An Rabb al-‘ĀlamÄ«n. Beirut: al-Maktabah al-‘Aá¹£riyyah, 2003M. Vol. 1.

AmidÄ«, Al-. al-IḥkÄm fÄ« Uṣūl al-AḥkÄm. Beirut: DÄr al-Kutub al-‘Ilmiyyah, 1983. Vol. 4.

AndalusÄ«, Ibn Ḥazm al-. Al-IḥkÄm FÄ« Uṣūl al-AḥkÄm. Kairo: DÄr al-Ḥadis, 1992. Vol V.

BannanÄ«, Al-. Ḥashiyah al-Bannani ‘alÄ Matn Jam’ al-JawÄmi’. Semarang, Toha Putra, tt. Vol. II.

Baá¹£ri, Muḥammad ibn ‘AlÄ« al-. al-Mu’tamad FÄ« Uṣūl al-Fiqh. Damshiq: DÄr al-Fikr, 1965. Vol II.

BukhÄrÄ«, ‘Abd al-‘AzÄ«z ibn Muḥammad al-. Kashf al-AsrÄr ‘An Uṣūl Fakhr al-IslÄm al-BazdwÄ«. Beirut: DÄr al-KitÄb al-‘ArabÄ«, t.th. Vol. 2

Coulson, Noel J. A History of Islamic Law. Edinburgh: University Press, 1987.

FairuzabadÄ«, IbrÄhÄ«m ibn ‘AlÄ« al-. al-Luma’ Fi Uṣūl al-Fiqh. Beirut: DÄr al-Kutub al-‘Ilmiyah, 1985.

GhazzÄlÄ«, AbÅ« ḤamÄ«d Muḥammad ibn Muḥammad al-. Al-Mustaá¹£fÄ Min ‘Ilm al-Uṣūl. Beirut: DÄr al-Kutub al-‘Ilmiyah, 1993. Vol. 2

HanbÄl, Aḥmad ibn. Musnad Aḥmad Ibn HanbÄl. Beirut: DÄr al-Kutub al-IslÄmiyyah, 1993. Vol. IV.

ḤasaballÄh, ‘AlÄ«. Uṣūl al-Tashrī’ al-IslÄmÄ«. Kuwait, DÄr al-Ma’Ärif, t.th.

Hasan, Ahmad. Pintu Ijtihad Sebelum Tertutup. Bandung: Pustaka, 1984.

ḤasÄn, Ḥusayn ḤamÄ«d. Naẓariyah al-Maá¹£laḥah. Kairo: DÄr al-Naḥá¸ah al-‘ArÄbiyah, 1971.

Haá¹­Ä«b, Aḥmad ibn al-Laá¹­Ä«f al-. al-NafahÄt ‘alÄ Sharḥ al-WaraqÄt. Surabaya: Bungkul Indah, tt.

http://www.tribunnews.com/metropolitan/2017/11/14/heboh-pasangan-ditelanjangi-diarak-massa-inilah-6-fakta-sebenarnya-ternyata-tidak-berbuat-mesum

https://www.republika.co.id/berita/nasional/jabodetabek-nasional/17/11/14/oze564-pasangan-diduga-berbuat-mesum-diarak-polisi-amankan-6-orang

ImÄm, Muḥammad Kamal al-DÄ«n. Uṣūl al-Fiqh al-IslÄmÄ«. Beirut: Muassasah al-JÄmi’iyyah li al-dirÄsah wa al-Shu’ūn wa al-Tawzi’, 1996.

KafrÄwÄ«, ‘Abd al-GhanÄ« dan Aḥmad MukhtÄr MaḥmÅ«d. MuḥÄá¸rÄt fÄ« Uṣūl al-Fiqh. Kairo: JÄmi’Ät al-AzhÄr KuliyyÄt DirÄsÄt al-IslÄmiyyÄt, 2002

KhallÄf, ‘Abd al-WahhÄb. ‘Ilm Uṣūl al-Fiqh. Jiddah, al-Ḥaramayn, 2004.

--------. Maá¹£Ädir al-Tashri' al-IslÄmÄ« fi mÄ lÄ Naṣṣa fi hÄ. Kairo: Ma’had al-DirÄsÄt al-‘Arabiyyah al-‘Āliyah, 1955.

KUHAP

MadhkÅ«r, Muḥammad Salam. al-IjtihÄd FÄ« Tashrī’ al-IslÄmÄ«. Kairo: DÄr al-Nahá¸ah al-‘Arabiyah, 1992. Vol I.

Mahmasani, Subhi. Filsafat Hukum Islam. Bandung: PT. al-Ma’arif, 1976.

Mubarok, Jaih. Metodologi Ijtihad Hukum Islam. Yogyakarta: UII Press, 2002.

Musarawah, ‘Awni Aḥmad Muḥammad. al-IstiṣḥÄb, Ḥujjiyyatuh Wa Athruh Fi al-AḥkÄm al-Fiqhiyyah. Nablis: t.tp, 1424 H/2003 M.

NawÄwÄ«, Al-. Sharh Muslim. Beirut: DÄr al-Kutub al-‘Ilmiyah, 1986. Vol. IV

NusayfÄ«, Ḥafīẓ al-DÄ«n al-. Kashf al-AsrÄr. Beirut: DÄr al-Kutub al-Ilmiyah, 1986. Vol II.

Peraturan Menteri Agama No. 11 Tahun 2007 tentang Pencatatan Nikah

Rab’iyyah, ‘Abd al-‘AzÄ«z al-. AdillÄt al-Tashrī’ al-Mukhtalaf fi al-IḥtijÄj fÄ«hÄ. Beirut: MuassasÄt al-RisÄlÄt, 1979

Ridwan, “IstiṣḥÄb dan Penerapannya dalam Hukum Islamâ€, al-ManÄhij Jurnal Kajian Hukum Islam, Vol. v. No. 1, Januari 2011

Rushd, Ibn. BidÄyah al-Mujtahid wa NihÄyah al-Muqtaá¹£id. T.tp: DÄr al-Kutub al-‘Arabiyah, t.th.

Sarakhsi, Al-. Uṣūl al-Sarakhsi. Beirut: DÄr al-Ma’rifah, 1372 H.

ShÄfi’ī, Al- al-Umm. Kairo: tp, 1325. Vol. VII.

ShÄá¹­ibÄ«, AbÅ« Isḥaq IbrÄhÄ«m ibn MÅ«sÄ al-Lakhmi Al-. Al-MuwÄfaqÄt fi Uṣūl al-AḥkÄm. Kairo: DÄr al-Fikr, 1341 H. I.

ShawkÄnÄ«, Muḥammad Ibn ‘AlÄ« Ibn Muḥammad al-. IrshÄd al-FukhÅ«l ilÄ TaḥqÄ«q ‘Ilm al-Uṣūl. Beirut: DÄr al-Fikr, 1992. Vol. 1

ShayrÄzÄ«, Al-. al-Lamh fÄ« Uṣūl al-Fiqh. Beirut: DÄr al-Kutub al-‘Ilmiyyah, 1985.

SubkÄ«, ‘AlÄ« ‘Abd al-KÄfÄ« al-. al-IbhÄj. Beirut: DÄr al-Kutub al-‘Ilmiyyah, 1404 H

Suyūṭī, Al-. al-AshbÄh wa al-NaẓÄ’īr. Beirut: DÄr al-Kutub al-‘Ilmiyyah, 1403 H. Vol.1.

ṬabarÄ«, Muḥammad Ibn JarÄ«r al-. JÄmi‘ al-BayÄn fÄ« Ta’wÄ«l al-Qur’Än. Beirut: Mu’assasah al-RisÄlah, 2000.

ṬūfÄ«, Najm al-DÄ«n al-. Sharḥ al-Arba‘īn al-NawÄwÄ« taḥqÄ«q MuṣṭafÄ Za’īd dalam MuÄá¹­afÄ Za’īd, al-Maá¹£laḥah fÄ« al-Tashri‘ al-IslÄmÄ« wa Najm al-DÄ«n al-ṬūfÄ«. Kairo: DÄr al-Fikr al-‘ArabÄ«, 1964.

Tuwana, Muḥammad MÅ«sÄ. al-IjtihÄd. Mesir, DÄr al-Kutub al-ḤadÄ«thah, 1971.

UU No. 1 Tahun 1974 tentang Perkawinan.

UU No. 48 Tahun 2009 tentang Kekuasaan Kehakiman

Za’id, MuṣṭafÄ. al-Maá¹£laḥah fi al-Tashri’ al-IslÄmÄ« wa Najm al-DÄ«n al-ṬūfÄ«. ttp: DÄr al-Fikr al-‘ArÄbÄ«, 1954.

Zahrah, AbÅ«. TÄrikh al-MadhÄhib al-IslÄmiyah. Beirut: DÄr al-Fikr, tt. Vol. II.

--------. Uṣūl Fiqh. Beirut: DÄr al-Fikr, t.th

ZarqÄ, MuṣṭafÄ Muḥammad al-. Hukum Islam dan Perubahan Sosial. Jakarta: Rioracipta, 2000.

Published

2018-06-30

Issue

Section

Articles